บทนำ
ที่มาของการศึกษาเรื่อง "คลองเจดีย์บูชา" เนื่องจากสภาพภูมิทัศน์ของคลองเจดีย์บูชามีความเสื่อมโทรมเป็นอย่างมาก ซึ่งคลองเจดีย์บูชานั้นเป็นคลงที่มีประวัติมาเป็นเวลานาน มีการเปลี่ยนแปลงของสภาพหรือคุณภาพของน้ำที่เปลี่ยนไปจากเดิม และยังเป็นคลองที่มีความสำคัญต่อวิถีชาวนครปฐมเป็นอย่างมาก ทำให้เกิดความรู้สึกอยากที่จะศึกษาว่าเกิดอะไรขึ้นกับคลองที่เคยมีความสวยงาม แล้วทำไมในปัจจุบันจึงมีปัญหาเกี่ยวกับคุณภาพของคลองไม่ว่าจะเป็นคุณภาพของน้ำ ปัญหาขยะที่เพิ่มขึ้น และเมื่อศึกษาจะได้รู้ว่าเกิดจากสาเหตุใด และเรานั้นจะสามารถหาวิธีการมาแก้ไข เพื่อให้คลองเจดีย์บูชานั้นมีสภาพที่ดีกว่าปัจจุบัน
วัตถุประสงค์
1. ต้องการศึกษาสภาพแวดล้อมของคลองเจดีย์บูชา
2. ต้องการศึกษาสภาพของคลองเจดีย์บูชา ในด้านของคุณภาพน้ำในคลอง ปัญหาขยะในคลอง
3. ต้องการศึกษาการจัดการดูแลคลองเจดีย์บูชา
ขอบเขตการศึกษา
1. ศึกษาปัญหาความสกปรกของน้ำในคลอง
2. ศึกษาปัญหาขยะในคลอง
3. ศึกษาการใช้พื้นที่บริเวณริมคลองเจดีย์บูชาของแม่ค้า และบุคคลทั่วไป
4. แบบสอบถามความคิดเห็นของบุคคลทั่วไปเกี่ยวกับคลองเจดีย์บูชา
พื้นที่การศึกษา
คลองเจดีย์บูชาวางตัวในแนวตะวันออก - ตก ไหลผ่านตามความยาวของพื้นที่เทศบาลนคร นครปฐม โดยผ่านเข้ามาทางด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ลำคลองจะโค้งเล็กน้อยแล้วตั้งตรงไปทางตะวันออกผ่านหน้าวัดพระงาม แล้วหักโอบศูนย์กลางธุรกิจ (ตลาดนครปฐม) แนวคลองช่วงนี้จะไหลลอดกำแพงองค์พระปฐมเจดีย์ และหักตัวเป็นมุมฉากไปทางทิศตะวันออก ตรงออกนอกเขตเทศบาล มีคลอง ห้วยจระเข้ไหลมาติดต่อ บางตอนจะอิงเส้นน้ำธรรมชาติ จึงแลเป๋นแนวโค้ง และตัดตรงไปจดแม่น้ำท่าจีนที่บ้านตลาดต้นสน ตำบลท่านา อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม นอกจากนี้แล้วยังมีคลองต่างๆในจังหวัดนครปฐม ที่สามารถเชื่อมโยงกับคลองเจดีย์บูชา เช่น คลองโพรงมะเดื่อ คลองห้วยจระเข้ คลองพระยากง หรือคลองที่บ้ายภูมิ คลองประโทน คลองบางแก้ว คลองระบายน้ำเจดีย์บูชา
ประโยชน์ที่ได้รับ
1. ได้รับความรู้เกี่ยวกับคลองเจดีย์บูชาไม่ว่าจะในด้านข้อมูลทั่วไปของคลองเจดีย์บูชา ทั้งข้อมูลในสมัยก่อนและในปัจจุบัน
2. เมื่อศึกษาเกี่ยวกับปัญหาที่เกิดขึ้นกับคลองเจดีย์บูชาแล้วสามารถที่จะหาวิธีมาแก้ไขปัญหาได้ คลองก็จะมีสภาพที่ดีขึ้น
3. เมื่อคลองได้รับการแก้ไขปัญหา จะทำให้การใช้ชีวิตกับคนในท้องถิ่นมีสภาพที่ดีขึ้น สถานที่บริเวณรอบๆและใกล้เคียงมีความน่าสนใจมากยิ่งขึ้น
วิธีการศึกษา
1. เสนอหัวข้อเกี่ยวกับสถานที่ที่จะศึกษาสภาพแวดล้อม
2. รวบรวมข้อมูล
3. ลงศึกษาในพื้นที่จริง สอบถามตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้
4. รวบรวมข้อมูลที่ได้รับ หาข้อสรุปในหัวข้อที่ต้องการศึกษา
ผลการศึกษา
จากการทำแบบสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับสภาพภูมิทัศน์ของคลองเจดีย์บูชา พบว่าคนที่ทำแบบสอบถามช่วงอายุต่ำกว่า 20 ปี โดยความคิดเห็นส่วนใหญ่พบว่า ที่เป็นปัญหา การที่น้ำในคลองเน่าเสีย แล้วส่งกลิ่นเหม็นรบกวน โดยส่งผลกระทบในด้านสังคมมากที่สุด สาเหตุที่เ็นตรงกันมากที่สุดคือการทิ้งขยะ เศษอาการและน้ำเสียจากบ้านเรือน
ช่วงอายุ 20-30 ปี โดยความเห็นส่วนใหญ่พบว่าเป็นปัญหามากที่สุก คือ น้ำเน่าเสีย ขยะทั้งในคลอง และบริเวณที่รอรถประจำทาง มีกลิ่นเหม็น ส่งผลกระทบด้านสังคม รวมทั้งสภาพแวดล้อม โดยมีสาเหตุหลักคือ น่าจะมาจากพ่อค้า แม่ค้า ที่ขายของที่ตลาดนำเศษของที่เหลือ หรือที่เน่ามาทิ้ง
ช่วงอายุ 31-40 ปี มีความคิดเห็นว่า ปัญหาน้ำเน่าเสียมีความสกปรก มีกลิ่นรบกวน ส่งผลกระทบด้านสังคมและด้านสภาพแวดล้อม สาเหตุส่วนใหญ่มาจากตัวของผู้อาศัยอยู่บริเวณสองฝั่งคลอง
ช่วงอายุ 41-50 ปีและ 50 ปีขึ้นไป โดยความเห็นส่วนใหญ่พบว่าเป็นปัญหา คือ น้ำเน่าเสียขยะทั้งในคลอง และบริเวณที่รอรถประจำทาง มีกลิ่นเหม็น ส่งผลกระทบด้านสังคมมากที่สุด โดยมีสาเหตุหลักคือน่าจะมาจากพ่อค้า แม่ค้า ที่ขายของที่ตลาดนำเศษที่เหลือหรือที่เน่ามาทิ้งและนักท่องเที่ยว
ข้อเสนอแนะจากผู้ที่ทำแบบสอบถาม
1. อยากให้มีการจัดการกับขยะและน้ำเน่าที่บริเวณท้ายคลอง และที่เชื่อมต่อคลองวังตะกู ซึ่งเป็นแหล่งชุมชนอยู่อย่างหนาแน่น
2. อยากให้จัดการกับซากหอยและปลาที่ตาย
3. บริเวณที่รอรถประจำทางมีถังขยะน้อย จึงอยากให้เพิ่มจำนวนถังขยะตามจุดที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจน
สรุปผลการศึกษา
โดยรวมแล้วจะเก็นว่าปัญหาขยะ และน้ำเน่าเสียเป็นปัญหาสำคัญที่ผู้ทำแบบสอบถามต่างก็มีความเห็นว่าเป็นการกระทำของบุคคลอื่นหรือนักท่องเที่ยว ปัญหาที่เกิดขึ้นไม่ได้มาจากการกระทำของตนเอง ซึ่งจะเห็นได้ว่าสถานที่บริเวณนี้ยังไม่เหมาะที่จะมาเป็นที่พักผ่อน แต่มารอรถได้เท่านั้น และต้องการให้มีการจัดการดูแลสภาพแวดล้อมบริเวณนี้อย่างจริงจัง
แนวทางการแก้ไขปัญหาและข้อเสนอแนะ
1. เทศบาลมีการตรวจพื้นที่บริเวณคลองและมีการลงโทษและปรับผู้ที่ทิ้งขยะบริเวณที่มีการดูแลอย่างจริงจัง
2. มีการรณรงค์ให้ช่วยกันรักษาความสะอาดในบริเวณรอบๆคลองโดยเริ่มจากแหล่งบ้านเรือน ที่อยู่อาศัย พื้นที่ทำการค้าขาย เพราะเป็นกลุ่มที่อยู่บริเวณคลองให้มีจิตสำนึกในการรักษาสิ่งแวดล้อมที่ตนเองอาศัยอยู่ เมื่อคนในพื้นที่มีความรักในที่อยู่อาศัยของตนเองก็จะมีความตั้งใจอยากพัฒนาและบอกต่อกับผู้อื่นได้
3. ในตัวเมืองของจังหวัดนครปฐมนั้น มีสถานศึกษา หน่วยงานต่างๆ อยู่หลายแห่ง ถ้ามีการทำความเข้าใจ มีการนำเรื่องนี้มารณรงค์ให้ทุกคนรู้ถึงปัญหาและช่วยกันเป็นกระบอกเสียงในการทำความเข้าใจ สามารถอธิบายสาเหตุได้
4. เมื่อเราแก้ปัญหาที่ต้นเหตุแล้ว ปัญหาที่ตามมาก็จะลดน้อยลงคือ ปลูกจิตใต้สำนึกให้แก่ผู้คนบริเวณนั้นให้มีความรับผิดชอบต่อส่วนรวม เจ้าหน้าที่ของทางเทศบาลก็จะได้ทำงานน้อยลงและจะได้ไปพัฒนาในเรื่องอื่นๆด้วย
5. การแก้ไขปัญหาการทิ้งขยะหรือลดปริมาณของขยะก็จะช่วยในการลดปัญหาอื่นๆที่ตามมาอีกด้วย
วัตถุประสงค์
1. ต้องการศึกษาสภาพแวดล้อมของคลองเจดีย์บูชา
2. ต้องการศึกษาสภาพของคลองเจดีย์บูชา ในด้านของคุณภาพน้ำในคลอง ปัญหาขยะในคลอง
3. ต้องการศึกษาการจัดการดูแลคลองเจดีย์บูชา
ขอบเขตการศึกษา
1. ศึกษาปัญหาความสกปรกของน้ำในคลอง
2. ศึกษาปัญหาขยะในคลอง
3. ศึกษาการใช้พื้นที่บริเวณริมคลองเจดีย์บูชาของแม่ค้า และบุคคลทั่วไป
4. แบบสอบถามความคิดเห็นของบุคคลทั่วไปเกี่ยวกับคลองเจดีย์บูชา
พื้นที่การศึกษา
คลองเจดีย์บูชาวางตัวในแนวตะวันออก - ตก ไหลผ่านตามความยาวของพื้นที่เทศบาลนคร นครปฐม โดยผ่านเข้ามาทางด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ลำคลองจะโค้งเล็กน้อยแล้วตั้งตรงไปทางตะวันออกผ่านหน้าวัดพระงาม แล้วหักโอบศูนย์กลางธุรกิจ (ตลาดนครปฐม) แนวคลองช่วงนี้จะไหลลอดกำแพงองค์พระปฐมเจดีย์ และหักตัวเป็นมุมฉากไปทางทิศตะวันออก ตรงออกนอกเขตเทศบาล มีคลอง ห้วยจระเข้ไหลมาติดต่อ บางตอนจะอิงเส้นน้ำธรรมชาติ จึงแลเป๋นแนวโค้ง และตัดตรงไปจดแม่น้ำท่าจีนที่บ้านตลาดต้นสน ตำบลท่านา อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม นอกจากนี้แล้วยังมีคลองต่างๆในจังหวัดนครปฐม ที่สามารถเชื่อมโยงกับคลองเจดีย์บูชา เช่น คลองโพรงมะเดื่อ คลองห้วยจระเข้ คลองพระยากง หรือคลองที่บ้ายภูมิ คลองประโทน คลองบางแก้ว คลองระบายน้ำเจดีย์บูชา
ประโยชน์ที่ได้รับ
1. ได้รับความรู้เกี่ยวกับคลองเจดีย์บูชาไม่ว่าจะในด้านข้อมูลทั่วไปของคลองเจดีย์บูชา ทั้งข้อมูลในสมัยก่อนและในปัจจุบัน
2. เมื่อศึกษาเกี่ยวกับปัญหาที่เกิดขึ้นกับคลองเจดีย์บูชาแล้วสามารถที่จะหาวิธีมาแก้ไขปัญหาได้ คลองก็จะมีสภาพที่ดีขึ้น
3. เมื่อคลองได้รับการแก้ไขปัญหา จะทำให้การใช้ชีวิตกับคนในท้องถิ่นมีสภาพที่ดีขึ้น สถานที่บริเวณรอบๆและใกล้เคียงมีความน่าสนใจมากยิ่งขึ้น
วิธีการศึกษา
1. เสนอหัวข้อเกี่ยวกับสถานที่ที่จะศึกษาสภาพแวดล้อม
2. รวบรวมข้อมูล
3. ลงศึกษาในพื้นที่จริง สอบถามตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้
4. รวบรวมข้อมูลที่ได้รับ หาข้อสรุปในหัวข้อที่ต้องการศึกษา
ผลการศึกษา
จากการทำแบบสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับสภาพภูมิทัศน์ของคลองเจดีย์บูชา พบว่าคนที่ทำแบบสอบถามช่วงอายุต่ำกว่า 20 ปี โดยความคิดเห็นส่วนใหญ่พบว่า ที่เป็นปัญหา การที่น้ำในคลองเน่าเสีย แล้วส่งกลิ่นเหม็นรบกวน โดยส่งผลกระทบในด้านสังคมมากที่สุด สาเหตุที่เ็นตรงกันมากที่สุดคือการทิ้งขยะ เศษอาการและน้ำเสียจากบ้านเรือน
ช่วงอายุ 20-30 ปี โดยความเห็นส่วนใหญ่พบว่าเป็นปัญหามากที่สุก คือ น้ำเน่าเสีย ขยะทั้งในคลอง และบริเวณที่รอรถประจำทาง มีกลิ่นเหม็น ส่งผลกระทบด้านสังคม รวมทั้งสภาพแวดล้อม โดยมีสาเหตุหลักคือ น่าจะมาจากพ่อค้า แม่ค้า ที่ขายของที่ตลาดนำเศษของที่เหลือ หรือที่เน่ามาทิ้ง
ช่วงอายุ 31-40 ปี มีความคิดเห็นว่า ปัญหาน้ำเน่าเสียมีความสกปรก มีกลิ่นรบกวน ส่งผลกระทบด้านสังคมและด้านสภาพแวดล้อม สาเหตุส่วนใหญ่มาจากตัวของผู้อาศัยอยู่บริเวณสองฝั่งคลอง
ช่วงอายุ 41-50 ปีและ 50 ปีขึ้นไป โดยความเห็นส่วนใหญ่พบว่าเป็นปัญหา คือ น้ำเน่าเสียขยะทั้งในคลอง และบริเวณที่รอรถประจำทาง มีกลิ่นเหม็น ส่งผลกระทบด้านสังคมมากที่สุด โดยมีสาเหตุหลักคือน่าจะมาจากพ่อค้า แม่ค้า ที่ขายของที่ตลาดนำเศษที่เหลือหรือที่เน่ามาทิ้งและนักท่องเที่ยว
ข้อเสนอแนะจากผู้ที่ทำแบบสอบถาม
1. อยากให้มีการจัดการกับขยะและน้ำเน่าที่บริเวณท้ายคลอง และที่เชื่อมต่อคลองวังตะกู ซึ่งเป็นแหล่งชุมชนอยู่อย่างหนาแน่น
2. อยากให้จัดการกับซากหอยและปลาที่ตาย
3. บริเวณที่รอรถประจำทางมีถังขยะน้อย จึงอยากให้เพิ่มจำนวนถังขยะตามจุดที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจน
สรุปผลการศึกษา
โดยรวมแล้วจะเก็นว่าปัญหาขยะ และน้ำเน่าเสียเป็นปัญหาสำคัญที่ผู้ทำแบบสอบถามต่างก็มีความเห็นว่าเป็นการกระทำของบุคคลอื่นหรือนักท่องเที่ยว ปัญหาที่เกิดขึ้นไม่ได้มาจากการกระทำของตนเอง ซึ่งจะเห็นได้ว่าสถานที่บริเวณนี้ยังไม่เหมาะที่จะมาเป็นที่พักผ่อน แต่มารอรถได้เท่านั้น และต้องการให้มีการจัดการดูแลสภาพแวดล้อมบริเวณนี้อย่างจริงจัง
แนวทางการแก้ไขปัญหาและข้อเสนอแนะ
1. เทศบาลมีการตรวจพื้นที่บริเวณคลองและมีการลงโทษและปรับผู้ที่ทิ้งขยะบริเวณที่มีการดูแลอย่างจริงจัง
2. มีการรณรงค์ให้ช่วยกันรักษาความสะอาดในบริเวณรอบๆคลองโดยเริ่มจากแหล่งบ้านเรือน ที่อยู่อาศัย พื้นที่ทำการค้าขาย เพราะเป็นกลุ่มที่อยู่บริเวณคลองให้มีจิตสำนึกในการรักษาสิ่งแวดล้อมที่ตนเองอาศัยอยู่ เมื่อคนในพื้นที่มีความรักในที่อยู่อาศัยของตนเองก็จะมีความตั้งใจอยากพัฒนาและบอกต่อกับผู้อื่นได้
3. ในตัวเมืองของจังหวัดนครปฐมนั้น มีสถานศึกษา หน่วยงานต่างๆ อยู่หลายแห่ง ถ้ามีการทำความเข้าใจ มีการนำเรื่องนี้มารณรงค์ให้ทุกคนรู้ถึงปัญหาและช่วยกันเป็นกระบอกเสียงในการทำความเข้าใจ สามารถอธิบายสาเหตุได้
4. เมื่อเราแก้ปัญหาที่ต้นเหตุแล้ว ปัญหาที่ตามมาก็จะลดน้อยลงคือ ปลูกจิตใต้สำนึกให้แก่ผู้คนบริเวณนั้นให้มีความรับผิดชอบต่อส่วนรวม เจ้าหน้าที่ของทางเทศบาลก็จะได้ทำงานน้อยลงและจะได้ไปพัฒนาในเรื่องอื่นๆด้วย
5. การแก้ไขปัญหาการทิ้งขยะหรือลดปริมาณของขยะก็จะช่วยในการลดปัญหาอื่นๆที่ตามมาอีกด้วย
